KB anno 2020

Kees Blom gaat terug naar ‘de’ basis, zijn basis. Na het schilderen van een aantal complexe kommen is bij hem de behoefte ontstaan eens terug te gaan naar zijn basis. Dit wil in geen geval zeggen terug naar het begin, want hiertussen zitten jaren van schilderervaring die onherroepelijk nodig zijn, om dit proces te kunnen doen. Het lijkt bedrieglijk eenvoudig zo’n kommetje schilderen maar met de beperkingen die hij zichzelf heeft opgelegd is dat een heuse exercitie. Het streven is/was in principe één schilderij in één dag (12 uur) maken. Het resultaat is niet een schilderij in één dag geschilderd maar een schilderij gebaseerd op een heel leven, als vakman en als mens. Zo’n uitdaging is niet nieuw, Kees Blom bevindt zich in zeer goed gezelschap. Al vele grote namen vóór hem hebben zichzelf beperkingen opgelegd om daarmee tot ‘de’, hun, basis te komen.

Serie 1. kommen

 

Een schilder en een kom

De uitdaging die Kees Blom is aangegaan krijgt vorm in een serie schilderijen met telkens als onderwerp een kom. Het resultaat is een schilderwerk waarbij Kees Blom zich per kom concentreert op één kenmerk dat hem zowel als kunstenaar als ook als mens raakt. Als voorbeeld de uitdaging om altijd maar weer geconcentreerd en gedisciplineerd te blijven door de confrontatie met jezelf aan te gaan. In artistiek opzicht levert dit perfect vormgegeven kommen op. Edoch het leven is niet altijd zo maakbaar en hebben we warmte en aandacht nodig dat meer bevat dan alleen maar rozengeur en maneschijn. Leven en laten leven.

KOM nr. 1.1  discipline

 

Kom nr. 1.1 discipline 

Olieverf op paneel 90 x 90 cm

Voorzien van een handgemaakte vergulde lijst.

 

De uitdaging :

Een kom van een bedrieglijke eenvoud. Dit vraagt discipline en dat werk speelt zich vooral in het hoofd af. Het grote voorbeeld is natuurlijk Rembrandt, die al met een van zijn eerste zelfportretten heeft aangegeven, dat het artistieke proces zich in het hoofd afspeelt. Nog ver verwijderd van de schildersezel al helemaal weten wat je wilt. En dan alleen nog uitvoeren.

 

Het antwoord van Kees Blom :

‘Een deel van mijn discipline bestaat uit de dagelijkse routine van wekker zetten t/m hond uitlaten, mediteren. Het meest interessante deel aan ‘discipline’ is echter het proces dat zich in het hoofd afspeelt: de bijna dagelijkse afweging bij mezelf van zorgen voor mijn omgeving en zorgen voor mezelf. Ruimte laten voor de ander en in dit specifieke geval is de uitdaging : alle ruimte laten aan het kommetje. Dat is de opzet van het schilderij en bepalend daarbij is de invalshoek die ik daarvoor kies.’

 

Net als Rembrandt sta ik ver verwijderd van de schildersezel en overweeg hoe ik het kommetje, als houder van lekkere warme thee of chocolademelk bijvoorbeeld, het best laat zien. Zodat het een leeg kommetje met inhoud wordt, een kommetje met gevoel, en dat is nog niet zo eenvoudig. De compositie die ik daarvoor kies, is dat het lijkt alsof je het kommetje tot en met de laatste druppel net hebt leeggedronken, neerzet en nageniet van de warme drank. Deze keuze wordt mijn te volgen werkwijze. Deze stemming vasthouden en vastleggen, dat is dan de eigenlijke discipline, en opschieten want de tijd loopt al. Vervolgens ga ik aan de slag met het op orde maken van het palet. Hier besteedt ik toch altijd minstens een uur aan. De kleuren, de diverse tonen, hebben geen geheimen meer voor me en dan is het schilderen zelf, alleen nog een kwestie van ‘tik-tik’ eigenlijk.

 

Dit schilderij is te zien en te koop bij Galerie Bonnard.

KOM nr. 1.2 concentratie

Kom nr. 1.2 concentratie

Olieverf op paneel 90 x 90 cm

Voorzien van een handgemaakt vergulde lijst.

 

Oefening in geduld...

In bovenstaand filmpje veegt Kees in de natte transparante glacis verflaag, zodat de onderlaag weer meer zichtbaar wordt. De kom is zo in verschillende lagen opgebouwd. Dit in tegenstelling tot de onderschildering, deze is zeer geconcentreerd, uit de losse hand direct nat in nat, zonder tekening, geschilderd, in een 1 sessie van nog geen 4 uur. Glaceren is dan ook een oefening in geduld...

 

De uitdaging :

Een werkwijze gebaseerd op een heel oude uitdaging is om uit de losse pols een perfecte cirkel te kunnen tekenen. Al in de geschreven bronnen van de Griekse Oudheid sprak men vol lof over schilders die een perfecte cirkel trokken. Opnieuw een zelfportret van Rembrandt, met schildersbaret, als voorbeeld van iemand die deze uitdaging aanging. Het is een groot zelfportret met op de achtergrond op de wand twee cirkels. Het onderwerp is niet Rembrandt zelf maar zijn vakmanschap.

 

Het antwoord van Kees Blom :

Als schilder is het een heerlijk gebaar om een cirkel, of in mijn geval een ellips, in één beweging op zo’n groot paneel te zetten. Het heeft zeker te maken met zelfvertrouwen hebben en het is een moment van uiterste concentratie. Maar zo zelfverzekerd zijn als Rembrandt? Ik vind de symboliek en werkwijze van het Japanse begrip van een cirkel, Ensō ook heel mooi. Hierbij wordt ook in één beweging een cirkel geschilderd die je ook niet mag veranderen. Daarmee wordt het karakter van de kunstenaar getoond. Het is dus een echte momentopname en het resultaat is telkens verrassend. Pas na lang oefenen en als je volkomen vrij bent, ben je in staat een perfecte Ensō te tekenen. 

 

Na de cirkel lag er nog een uitdaging want bij deze kom heb ik gekozen voor een blik van bovenaf. Vaker heb ik kommen geschilderd waar alle aandacht op de buitenkant ligt, nu wilde ik een kom waarvan de hele binnenkant zichtbaar was. In plaats van een mooie decoratie keek ik aan tegen een omgekeerde berg ‘wit’. Niks om aan vast te houden, alleen laagjes met dan een matte, dan een glanzend effect. Minimale kleur, maximale toon en allerlei nuanceringen aanbrengen die optisch wit zijn maar in feite opgebouwd zijn uit allerlei andere kleuren. Dat betekent al schilderend op tijd stoppen, op tijd loslaten zowel met je handen als met je gevoel. Het was een uitdaging deze binnenkant, sober werkend met minimaal palet voor een mooi glanzende kom.   

Dit schilderij is te zien en te koop bij Galerie Bonnard.